Bağışıklık Güçlendirme Stratejilerinde Yanlışlar ve Doğru Yaklaşımlar

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar kısa sürede artış gösterirken, bağışıklık sistemini olvandırmak her zamankinden daha elzem hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, aynı zamanda fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını desteklemek, yalnızca bir sadece tek bir besine değil, kanıtlanmış bütünsel yaşam tarzı değişikliklerine güçlenir. Vitamin ve mineral takviyelerinin habersiz kullanımı fayda yerine uzun vadede risk olabilir. Bu yüzden, doktora danışıp eksiklikler ölçülmeden rastgele takviyelere başvurulmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, sonbaharda bağışıklığı güçlendirmenin akademik 7 temel prensibini sıraladı. Bunun yanında uyarılar ve değerli tavsiyelerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

İç organlarımızda yaşayan yıpratıcı olmayan mikroorganizmalar, savunma sisteminin düzenlenmesi ve vücudun savunma mekanizmalarının yapısında önemli katkı üstleniyor. Yaklaşık %70 kadar bağışıklık hücreleri diğer organlarda değil bulunuyor. Klinik çalışmalar istikrarlı probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, yararlı bakterileri geliştirdiğini ve koruyucu bakterilerin sayısını arttırdığını kanıtlıyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının iltihabını ve sebebini önlemeye yardımcı. Bu nedenle, yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi gıdaları ihmal etmeyin. Ancak, bu besinleri alırken, tehdit grubunda iseniz, öncelikle uzman danışmanız gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D, C, B vitaminleri ve çinko bağışıklık koruma mekanizmasında çok önemli rol üstleniyor. Lakin bu vitamin ve minerallerin miktarları her bireye aynı kapsamda uygun bulunmamalı. Ek olarak, özellikle D vitamini düzey doktor kontrolüyle ölçülmeli ve eksiklik tespit edilmesi halinde, uygun destek planlanmalı. Dengeli ve çeşitli bir beslenme riayeti ise, vücudun ihtiyaçlarını karşılamasına katkı oluyor.

Kötü uyku, bedende iltihap ve kortizol hormonunun artmasına neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki azalır. Çalışmalar gün 7-9 saat düzenli uyumanın başlıca 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın kritik önem taşıdığını göstermektedir. Rahat uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını destekler.

Günlük hafif aktiviteler, bağışıklık seviyesini desteklemenin yanı sıra beden sağlığını da geliştirir. Haftada en az 150 dakika, örneğin 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, sağlıklı bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişinin yaşına uygun uyarlanmalı. Akıllı hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek güçlü sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücreler içine tutunmasını kolaylaştırıyor. Bu nedenle, soğuk havalarda susama hissi azalırken, mukozal zarlarının nemli kalması istenir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaşa, fiziksel aktiviteye ve iklim şartlarına göre farklılık gösterebilir. Yine de, herkes susamadan yeterince sıvı tüketmeli, gün boyu susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha nemli kalması sağlanır ve virüslerin hücreye tutunması kolaylaşır.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

İlkbahar ve yaz aylarında güneş, vücudun D3 vitamini üretimini destekliyor. Ancak, sonbahar ve aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B ışınları nedeniyle D vitamini üretimi özellikle zorlaşıyor. Bu durumda, güneşli saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, besleyici beslenmeye önem vermek ve uzman kontrolünde takviye almak önemli. Güvenli ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini destekler ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini takviyeleri, aşırı dozlarda kullanıldığında vücuda zarar verebilir; bu nedenle, uzman kontrolüyle ve dozda alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, kış boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı.